زيست شناسي جانوري

زيست شناسي جانوري 2 و آزمايشگاه

كليد شناسايي جانوران

گزارش نهايي طرح تحقيقاتي 3

عنوان پروژه/ طرح : ((بررسي كارايي چسب دبلو(Debello) در كنترل موشهاي مضر در انبارها و سردخانه‌هاي سيب))

واحد اجرا: موسسه تحقيقات آفات و بيماريهاي گياهي     محل اجرا: استانهاي آذربايجان‌غربي، تهران و خراسان

نام هماهنگ كننده / مجري مسؤول / مجري: علي‌رضا خليل‌آريا، محسن مروتي و مجيد اخوان

 

سال شروع:    1382 سال خاتمه:  1382     شماره ثبت گزارش نهايي:

 

اهميت و ضرورت، اهداف و روش تحقيق: موشها يكي از مهمترين آفات انباري هستند كه ساليانه خسارتهاي زيادي را در انبارهاي مختلف نگهداري محصولات زراعي و باغي و سردخانه‌هاي سيب و ديگر ميوه‌جات وارد مي‌سازند.استفاده از سموم شيميايي جونده‌كش در انبارها مشكلات عديده‌اي از قبيل آلودگي خود محصولات به سموم و عفونتهاي ناشي از مردن موشها در گوشه و كنار انبارها و نيز در داخل مواد غذايي و يا در داخل  بسته‌بندي‌هاي مواد غذايي مي‌گردد.لذا استفاده از تله‌هاي چسبي به علت راحتي كاربرد آن براي انباردارها در مقابل استفاده از تله‌هاي مرده‌گير در كنترل اين آفات مفيد خواهد بود.چسب دبلو يكي از انواع چسبهاي مذكور مي‌باشد كه تاثير آن در كنترل موشهاي سردخانه هاي سيب در مقايسه با تله هاي مرده گير مورد بررسي قرار گرفت.اين طرح در قالب بلوكهاي كامل تصادفي با دو تيمار چسب دبلو و تله مرده‌گير هر كدام در سيزده تكرار و هر تكرار متشكل از يك انبار يا سالن جداگانه پياده گرديد. .در هر انبار تعداد 10 تله ي چسبي و 10 تله ي مرده‌گير گذاشته شد. سپس تا چند روز بعد از پياده كردن آزمايش به محل اجراي طرح مراجعه و نسبت به شمارش موشهاي به دام افتاده در هر يك از تيمارها اقدام گرديد. .نتايج خام بدست آمده توسط روش آماري T-test تجزيه و تحليل آماري گرديد.

نتايج: در استان آذربايجان‌غربي متوسط تعداد موشهاي بدام افتاده با بالاترين درصد 23/76% براي ميانگين تعداد سيزده عدد تله‌ي چسبي استفاده شده با متوسط نابودي 1/10 موش مي‌باشد. در صورتي كه درصد تعداد موشهايي كه در همين ميانگين تعداد تله از نوع كشته‌گير بود، بطور متوسط 15/3 موش يعني 77/23% بوده است. در استان خراسان تله‌ي چسبي با 90/78% و متوسط نابودي 7/7 موش، تله‌ي كشته‌گير با 1/21% و متوسط نابودي 16/2 موش براي ميانگين تعداد سيزده عدد تله‌ بدست آمد. در استان تهران براي اين تعداد تله در تيمار چسب نتيجه‌ي 76% و متوسط نابودي 77/8 موش و تله‌‌ي كشته‌گير با 24% و متوسط نابودي 77/2 موش بدست آمد. 

توصيه هاي فني و ترويجي به بخش اجرا: استفاده از چسب دبلو براي كنترل موشها در محيط‌هاي بسته مثل انبارها و سردخانه‌ها هم از نظر زيست‌محيطي و هم از نظر استفاده‌ي آسان آن، قابل توصيه در بخش كشاورزي مي‌باشد. لذا كارشناسان محترم بخش اجرا با آموزش انبارداران و مديران سردخانه‌ها در خصوص استفاده‌ي بهينه از اين محصول، مي‌توانند در نگهداري محصولات كشاورزي بدون استفاده از طعمه‌هاي مسموم آنها را راهنمايي فرمايند.

براي كسب اطلاعات بيشتر لطفا بنويسيد.

گزارش نهايي طرح تحقيقاتي 2

عنوان پروژه/ طرح : ((مطاله تغييرات جمعيت و مقايسه روشهاي كنترل شيميايي،مكانيكي،زراعي جوندگان مضر در مزارع يونجه))

واحد اجرا: موسسه تحقيقات آفات و بيماريهاي گياهي     محل اجرا: استانهاي آذربايجان‌غربي، تهران و اردبيل

نام هماهنگ كننده / مجري مسؤول / مجري: علي‌رضا خليل‌آريا، محسن مروتي، مجيد حسني مقدم و مسعود تقي‌زاده

سال شروع:    1382 سال خاتمه:  1382     شماره ثبت گزارش نهايي:

 اهميت و ضرورت، اهداف و روش تحقيق:

زراعت محصولات چند ساله مانند يونجه به دليل عدم انجام عملياتهاي كشاورزي  مانند شخم، ديسك وغيره و مناسب بودن بستر تغذيه براي گونه‌هايي از جوندگان، همواره كانونهاي تجمع و حمله جوندگان محسوب مي‌گردد. اصطلاح Integrated Rodents Management(IRM) يا مديريت كنترل تلفيقي جوندگان با هدف كاهش مصرف سموم جونده‌كش و نيز توجه به روشهاي غيرشيميايي رايج گرديده است. اين طرح با هدف مطالعه ديناميك جمعيت و مقايسه روشهاي كنترل شيميايي و  غيرشيميايي گونه‌هاي خسارتزا و نيز بررسي ميزان كارايي و توجيه‌پذيري اقتصادي روشهاي كنترل و در نهايت تهيه برنامه مديريت كنترل تلفيقي جوندگان مضر در مزارع يونجه به مرحله اجراء گذارده شد. براي مطالعه ديناميك جمعيت گونه‌ها از روش Route Colonial استفاده گرديد. به اين ترتيب كه هفت ايستگاه (مزرعه آزمايشي) در استانهاي محل اجراي طرح هر كدام به مساحت 2 هكتار انتخاب گرديد. هر 15 روز يكبار اقدام به شمارش تعداد لانه‌هاي مركب فعال هر يك از ايستگاهها گرديده و با در نظر گرفتن تعداد يك جفت موش براي يك شبكه‌اي كه داراي سه سوراخ فعال مي‌باشد، تعداد موشها مشخص شد.

 نتايج:

طي تله‌گذاريهاي مكرردر مزارع مورد نظر موش غالب يونجه‌زارها موشهاي ميكروتينه و موش خانگي مي‌باشند.البته در يونجه‌كاريهايي كه در نزديك كوهپايه‌ها هستند موشهاي كور نيز تا حدودي فعاليت نشان مي‌دهند. نتايج حاصل از آزمايش تاثير تيمارهاي مختلف در مرگ و مير موشهاي ميكروتينه كه در مزرعه‌ها‌ي آزمايشي شهرستان سلماس و كشت و صنعت مغان پياده گرديد نشان مي‌دهد كه در شهرستان سلماس سيماگ با 14/1± 33/91%  ، فسفردوزنگ با 43/2± 23/86% و لاني‌رت با06/4± 83/74% در گروه الف و تله‌ي كشته‌گير با11/11 ± 44/44%  تاثير در مرگ و مير موشها در گروه ب قرار گرفتند. در مزرعه‌ي كشت و صنعت مغان نيز سيماگ با 55/2± 21/88%  و فسفردوزنگ با03/7± 98/85% در گروه الف، لاني‌رت با82/6± 93/61% در گروه ب و تله‌ي كشته‌گير با00/0± 33/33% تاثير در مرگ و مير موشها در گروه ج قرار گرفتند بر اساس محاسبات انجام شده، بهترين روش به لحاظ اقتصادي بودن آن، استفاده از فسفردوزنگ مي‌باشد و سم لاني‌رات در رتبه‌ي بعدي قرار مي‌گيرد. روش مبارزه‌ي مكانيكي علي‌رغم اثرات مثبت زيست محيطي در هر دو استان مورد بررسي فاقد، توجيه اقتصادي مي‌باشد. ميزان هزينه‌ي مديريت مبارزه دو برابر ارزش خسارت در حالت عدم مبارزه مي‌باشد. به بيان ديگر براي رسيدن به نقطه‌ي سر به سري مبارزه، هزينه‌ها بايستي 83% كاهش يابد. هم چنين فاكتورهاي مورد بررسي نشان مي‌دهد كه مديريت آفت در دو استان در يك سطح نبوده و اين اختلاف مبين اين است كه در مناطق مختلف لازم است بر اساس ويژگيهاي فني، اجتماعي و اقتصادي پس از مطالعات مربوطه برنامه‌ريزي و تصميم‌گيري صورت پذيرد.

 توصيه هاي فني و ترويجي به بخش اجرا:

در هر دو استان بهترين روش به لحاظ اقتصادي استفاده از فسفردوزنگ بوده و استفاده از سم لاني‌رت در رتبه‌ي دوم قرار دارد. روش مبارزه‌ي مكانيكي در هيچ يك از استانهاي مورد بررسي اقتصادي نمي‌باشد. براي رسيدن به نقطه‌ي سر به سر(Point of Point ) در استان آذربايجان‌غربي بايستي 1601410 ريال و در استان اردبيل 1030687 ريال پرداخت گردد كه بيش از دو برابر ارزش خسارت در حالت عدم مبارزه مي‌باشد. با توجه به اهميت مبارزه‌ي مكانيكي به لحاظ اثرات مثبت زيست‌محيطي ناشي از عدم مصرف سموم، در صورت ضرورت استفاده از اين روش مي‌بايست از طرف دولت تسهيلاتي در نظر گرفته شود. بر اساس محاسبات انجام شده مشاهده مي‌گردد كه حداقل بايستي 83% هزينه كاهش يابد (كليه‌ي محاسبات بر اساس قيمتهاي زمان تحقيق كه زارعين پرداخت مي‌نمودند، مي‌باشد).

در صورت نياز به اطلاعات بيشتر لطفا به من بنويسيد.

گزارش نهايي طرح تحقيقاتي 1

عنوان پروژه/ طرح : ((بررسي تكميلي تاثير سوشهاي Bacillus   thuringiensis  ساخت داخل و خارج در كنترل كرم  خوشه خوار انگور))

واحد اجرا: مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان‌غربي   محل اجرا: استان آذربايجان‌غربي

نام هماهنگ كننده / مجري مسؤول / مجري: علي‌رضا خليل‌آريا

 

سال شروع:    1381 سال خاتمه:  1382      

 

اهميت و ضرورت، اهداف و روش تحقيق: كرم خوشه خوار انگور آفت كليدي تاكستانهاي آذربايجان غربي (سطح تاكستانها حدودا 20 هزار هكتار ) مي باشد. به منظور حفظ محيط زيست و دشمنان طبيعي آفات، توليد محصولات عاري از باقيمانده‌ي سموم شيميايي، احتراز از به هم خوردن تعادل طبيعي تاكستانها و كنترل بيولوژيكي آفات تاكستانها كه داراي دشمنان طبيعي فراوان مي باشند‚ جايگزيني تركيبات حشره كش انتخابي و ميكروبي در قالب IPM در مبارزه بر عليه كرم خوشه خوار انگور تاثير فراورده‌هاي B.t  ساخت داخل و خارج بعنوان حشره كش ميكروبي در كنترل خسارت اين آفت مورد بررسي قرار  گرفت. آزمايش در يك باغ انگور آلوده به آفت فوق در قالب طرح آزمايشي بلوكهاي كامل تصادفي با چهار تيمارB.t  ساخت داخل، B.t  ساخت خارج،  سم فسفره متداول منطقه هر كدام با دز 5/1 در هزار و شاهد (آب پاشي) در 5 تكرار و هر تكرار متشكل از 8 درخت مو  به مرحله اجراء گذارده  شد. آزمايش در اوج ظهور نسل دوم انجام  گرديد. پس از تبديل داده هاي خام به روش هندرسن و تيلتون و اركسينوس،جدول تجزيه‌ي واريانس تشكيل و مقايسه‌ي ميانگين‌ها با استفاده از روش دانكن انجام گرفت.

 

نتايج: نتايج بدست آمده در دو سال اجرا در قالب طرح اسپليت پلات در زمان در پايه‌ي طرح بلوكهاي كامل تصادفي تجزيه و تحليل و نشان مي‌دهد كه در سال اول در سطح 1%  تيمار ديازينون پودر 40% با 11/65% تاثير در مرگ و مير لاروهاي كرم خوشه خوار انگوردر گروه الف، B.t ساخت داخل با 16/57% تاثير در گروه الف و ب  و انواع B.t  ساخت خارج تحت نامهاي تجارتي راپاكس با 12/50% و لپينوكس (پودر وتابل) با 09/49% تلفات در گروه ب قرار گرفتند. و در سال دوم تيمار ديازينون پودر 40% با 32/64% تاثير در مرگ و مير لاروهاي كرم خوشه خوار انگوردر گروه الف، انواع B.t  ساخت خارج تحت نامهاي تجارتي راپاكس با 21/44% و لپينوكس (پودر وتابل) با 63/43% و B.t ساخت داخل با 84/42% تلفات در سطح 1% در گروه ب قرار گرفتند.

 

توصيه هاي فني و ترويجي به بخش اجرا: نتايج بدست آمده نشانگر اين موضوع است كه مي توان از سوشهاي B.t همراه با روشهاي ديگر در قالب مديريت تلفيقي (IPM) در تاكستانها عليه كرم خوشه خوار انگور استفاده كرد.

براي كسب اطلاعات بيشتر به اينجانب بنويسيد.

عناوين خلاصه مقالات كنگره‌ها و همايش‌ها

عناوين خلاصه مقالات علي‌رضا خليل‌آريا در كنگره‌ها و همايش‌ها

مقالات جوندگان

Autumn Post-Harvest Density

عناوين طرحهاي تحقيقاتي اجرا شده

عناوين طرحها ي تحقيقاتي اجرا شده توسط علي‌رضا خليل‌آريا

مقالات چاپ شده در مجلات ISI

عناوين مقالات علي‌رضا خليل‌آريا

آزمايشگاه زيست‌شناسي جانوري

جلسه اول

ميكروسكوپ و طرز كار آن